Canlanma Deneyimi
Bir şeyle gerçekten temas ettiğimizi nasıl anlarız? Dünyaya yalnızca bakmayız. Onu görür, duyar, koklar, ona dokunur, bazen yaralanır bazen yeşerir fakat mutlaka dünyayı kendimize katarız. Elif Hacısalihoğlu’nun “canlanma deneyimi” dediği şey tam da burada başlıyor. İnsan temas ettiği şeyi içine alır, kendi içinde dönüştürür ve sonra kendi diliyle yeniden dünyaya verir. Temas tek yönlü değildir. Dünya bizi değiştirirken biz de dünyaya başka bir şey olarak geri döneriz. Bazen bir estetik de böyle kurulur. Alain Badiou’nun sözünü ettiği gibi sonsuz bir İdea, sonlu bir insanın içinden geçerek biçim kazanır. Bir ses, bir yüz, bir hayvan, bir koku, bir küfür, hırsızların iktidarı ya da hukukun tamamen yok edilmesi bizi olduğumuz yerde bırakmıyorsa canlanma başlamış olabilir. O hâlde mesele yalnızca “Beni ne canlandırıyor?” değil. Daha tuhaf soru şu: Dünya içimden geçtikten sonra beni neye dönüştürüyor? PDF’i inceleyin ve ardından [çalışma konusu]na odaklanın.
Canlanma deneyimine ilham verici bir örnek için Pina Bausch, “Rite of Spring”ten bir alıntı.
Nina Simone "Feeling Good"
Chaplin’in "Modern Zamanlar" (1936) filmindeki montaj bandı sahnesi ise canlanmanın tam tersini gösteriyor.
The Hearing Trumpet
Leonora Carrington
Penguin Classics, 1974, 176 sayfa
Çalışma Konusu
Sizi aynı bırakmayan bir şey bulun. Sizi bozan veya “güzelten” bir şey bulun. Bir insan, bir kaygı, bir yalan, bir cümle, görüntü, küfür, adaletsizlik, arzu, aşk, metroda karşılaştığınız bir şey ya da henüz adını koyamadığınız bir hâl olabilir. Onunla gerçekten temas edin. Bakın, dinleyin, koklayın, sürtünün, dokunun, maruz kalın. Gerekiyorsa daha da yaklaşın ya da peşinden gidin. Sonra dikkatinizi temas ettiğiniz şeyden kendinize çevirin. Bu deneyimin sizde hangi duyguları büyüttüğüne, hafızanızda neyi yaraladığına, bozduğuna ya da yeşerttiğine bakın. Fakat gördüğünüz şeyi olduğu gibi anlatmayın. Onu kendinizden geçirin, dönüştürün ve başka bir şey olarak dünyaya geri verin. Çizin, yazın, fotoğraflayın, dans edin, kaydedin, bir nesne üretin ya da bir düzenleme kurun. Aldığınızla verdiğiniz aynı şey olmasın. Dünya içinizden geçsin.